Sondaż deliberatywny ma kilka etapów. Pierwszy polega na ustaleniu alternatywnych scenariuszy rozwiązania podjętej kwestii społecznej we współpracy z przedstawicielami władz i partnerami społecznymi. Następnie przeprowadzany jest sondaż bazowy na reprezentatywnej próbie osób. Spośród nich losowani są uczestnicy debaty publicznej (około 30% próby), którzy otrzymują pakiety informacyjne zawierające alternatywne scenariusze rozwiązań rozważanego problemu. Momentem, na którym koncentruje się uwaga publiczna, jest jedno- lub dwudniowa moderowana debata w grupach, połączona z panelem ekspertów i polityków. Wydarzenie kończy drugi sondaż, w trakcie którego uczestnicy debaty samodzielnie wypełniają kwestionariusz. Opcjonalnie przeprowadza się badanie wśród osób, które brały udział w sondażu bazowym, ale nie uczestniczyły w debacie. W sposobie przeprowadzania omawianych działań istotną rolę przypisuje się dążeniu do obiektywizmu przez powierzenie funkcji organizacyjnych osobom niezależnym, najczęściej profesjonalnym mediatorom lub pracownikom naukowym.

Sondaż deliberatywny zajmuje szczególne miejsce wśród innych metod konsultacji opartych o debatę, ze względu na liczbę uczestników, sposób ich wyłonienia, jak też wynik. Podczas gdy, przykładowo, w metodach takich jak komórki planistyczne [Die Plannungszelle] oraz rady obywatelskie [citizens juries], w debacie uczestniczy kilkanaście do dwudziestu kilku osób, w sondażu deliberatywnym jest to z reguły około sto pięćdziesiąt osób i więcej. O ile w przypadku dwóch pierwszych metod dąży się do wypracowania wspólnego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem spotkania, to rezultatem sondażu deliberatywnego jest obraz zagregowanego rozkładu opinii. Jego uczestnicy są informowani o tym, że ich opinie mogą się różnić, a celem spotkania nie jest wypracowanie konsensu.

Pierwszy sondaż deliberatywny został przeprowadzony w Wielkiej Brytanii w 1995 roku. Od tej pory korzystano z niego w krajach Europy, obydwu Ameryk oraz Azji. Na Starym Kontynencie oraz w Stanach Zjednoczonych zyskał on najszersze zastosowanie w konsultacjach na poziomie lokalnym, regionalnym, ogólnokrajowym, a nawet międzynarodowym.